
‫‪5‬‬
‫تهران‬
‫تهران‪ ،‬پایتخت ایران و بزرگترین شهر این کشور است‪.‬‬
‫تهران در سال ‪ 1796‬م (میلادی) پایتخت این کشور شد و پیش از این تنها‬
‫یک روستا بود‪.‬‬
‫تهران میان کوه و کویر جای دارد‪ .‬در شمال تهران کوههای بلند البرز و‬
‫بلندترین آنها کوه دماوند است‪ .‬دمای هوای تهران در زمستان تا صفر و در‬
‫تابستان تا ‪ 30‬درجه بالای صفر میرسد‪ .‬هوای تهران خشک است‪ .‬آب لولهکشی‬
‫شهر پاک و خوشمزه است و میتوان آن را نوشید‪.‬‬
‫آمار مردم تهران ‪ 10‬ملیون تن است‪ .‬یادبود آزادی در میدان آزادی نماد‬
‫شهر تهران است‪ .‬در این یادبود‪ ،‬موزه‪ ،‬سینما‪ ،‬رستوران‪ ،‬کتابخانه و تالار‬
‫سخنرانی جای دارند‪.‬‬
‫شهر تهران ‪ 100‬سینما‪ 47 ،‬موزه‪ 20 ،‬تماشاخانه و ‪ 62‬مهمانخانه ‪ 2‬تا‬
‫‪ 5‬ستاره دارد‪.‬‬
‫‪89‬‬



‫‪6‬‬
‫یک روز در تهران‬
‫مارینا نخستین بار به تهران پرواز میکند‪ .‬او زبان فارسی را خوب میداند‪،‬‬
‫هم خواندن و هم نوشتن‪ .‬او به تهران میرود تا از نمایشگاه خوشنویسی بازدید‬
‫کند‪ .‬او هنردوست است‪ .‬پس از فرود هواپیما و پس از گذشتن از نوارمرزی به‬
‫سوی ایستگاه اتوبوس میرود‪ ،‬سوار اتوبوس میشود و در ایستگاه مهمانخانه‬
‫پارت پیاده میشود‪.‬‬
‫مارینا چند روز پیش از مسکو با مهمانخانه تماس گرفت و برای خودش جا‬
‫رزرو کرد‪ .‬او در اتاق خودش کمی دراز کشید‪ ،‬دوش گرفت سپس دوربین‬
‫فیلمبرداری خود را همراه با نقشه شهر تهران برداشت و به سوی نمایشگاه‬
‫رفت‪.‬‬
‫او خیلی زود نمایشگاه را پیدا کرد‪ .‬در این نمایشگاه مارینا با چندین‬
‫خوشنویس آشنا شد و از کارهای هنری و زیبای آنان فیلمبرداری کرد‪.‬‬

‫‪7‬‬
‫در دفتر هواپیمایی‬
‫‪90‬‬



‫یوری‪:‬‬

‫ببخشید‪ ،‬من میخواهم به شهر کرمان پرواز کنم‪ .‬خواهش‬
‫میکنم مرا راهنمایی کنید‪.‬‬

‫کارمند‪:‬‬

‫شما نخست باید با پرواز شماره ‪ 757‬هواپیمایی هما به تهران‬
‫سپس از تهران با پرواز شماره ‪ 811‬هواپیمایی آسمان به‬
‫کرمان پرواز کنید‪.‬‬

‫یوری‪:‬‬

‫آیا میتوانم هر دو بلیت را در اینجا بخرم؟‬

‫کارمند‪:‬‬

‫نه‪ .‬شما میتوانید بلیت مسکو‪ -‬تهران از ما و بلیت تهران‪-‬‬
‫کرمان را از دفتر هواپیمایی آسمان در فرودگاه تهران بخرید‪.‬‬

‫یوری‪:‬‬

‫پس خواهش میکنم بلیت مسکو‪ -‬تهران را برایم بنویسید و یک‬
‫جا در پرواز تهران‪ -‬کرمان برایم رزرو کنید‪.‬‬

‫کارمند‪:‬‬

‫تاریخ رفت و برگشت را بفرمایید‪.‬‬

‫یوری‪:‬‬

‫پرواز مسکو‪ -‬تهران در روز سهشنبه ‪ 21‬ماه مارس وپرواز‬
‫تهران‪ -‬کرمان در همان روز‪ .‬تاریخ برگشت پس از یک هفته و‬
‫در روز سهشنبه ‪ 28‬ماه مارس خواهد بود‪.‬‬

‫کارمند‪:‬‬

‫خواهش میکنم گذرنانه خودتان و ‪ 350‬دلار بهای بلیت‪.‬‬

‫‪8‬‬
‫در هواپیما‬

‫‪91‬‬



‫مهماندار‪:‬‬

‫خواهش میکنم کمربندهای ویژه پرواز را ببندید‪ .‬هواپیما آماده‬
‫پرواز است‪ .‬خلبان هواپیما بهرام سامانی و کمکخلبان پرویز‬
‫زمانی‪.‬‬

‫یوری‪:‬‬

‫ببخشید‪ ،‬آیا سیگار کشیدن در هواپیما آزاد است؟‬

‫مهماندار‪:‬‬

‫نه‪ .‬آزاد نیست‪.‬‬

‫مهماندار‪:‬‬

‫شما چه دوست دارید بنوشید‪ :‬آبمیوه‪ ،‬چای‪ ،‬قهوه‪ ،‬آبجو؟‬

‫یوری‪:‬‬

‫قهوه پر رنگ و بیشکر خواهش میکنم‪.‬‬

‫مهماندار‪:‬‬

‫خوراک گرم چه دوست دارید‪ :‬شیرین پلو‪ ،‬سبزی پلو؟‬

‫یوری‪:‬‬

‫شیرین پلو‪.‬‬

‫مهماندار‪:‬‬

‫مهمانان و همشهریان گرامی‪ ،‬هواپیمای ما بزودی در فرودگاه‬
‫تهران مینشیند‪ .‬خواهش میکنم در جای خودتان بنشینید و‬
‫کمربندهای ویژه را ببندید‪.‬‬

‫یوری‪:‬‬

‫از مهماننوازی شما سپاسگزارم‪.‬‬

‫مهماندار‪:‬‬

‫خوش آمدید‪ ،‬خدا نگهدار‪.‬‬

‫‪9‬‬
‫در فرودگاه‬
‫یوری‪:‬‬

‫ببخشید‪ ،‬دفتر هواپیمایی آسمان کجا است؟‬

‫کارمند فرودگاه‪ :‬در ساختمان شماره ‪ . 2‬از راهرو بگذرید‪ ،‬دست راست‪ ،‬اتاق‬
‫‪92‬‬



‫چهارم‪.‬‬
‫یوری‪:‬‬

‫خسته نباشید‪ ،‬نام من یوری رمانوف‪ .‬من برای پرواز امشب‬
‫تهران‪ -‬کرمان جا رزرو کردم‪.‬‬

‫کارمند دفتر‪:‬‬

‫آری‪ ،‬نام شما هست‪ .‬به پرواز شما ‪ 3‬ساعت مانده است‪.‬‬

‫یوری‪:‬‬

‫بهای بلیت چند است؟‬

‫کارمند دفتر‪:‬‬

‫‪ 50‬هزار تومان‪.‬‬

‫یوری‪:‬‬

‫بفرمایید آیا میتوانم بهای بلیت را به دلار پرداخت کنم؟‬

‫کارمند دتر‪:‬‬

‫نه‪ .‬شما میتوانید از بانک روبهرو تومان بخرید‪.‬‬

‫یوری‪:‬‬

‫در ورودی به هواپیما کدام است؟‬

‫کارمند دفتر‪:‬‬

‫در شماره ‪ ،3‬تابلوی کرمان در بالای در آویزان است‪.‬‬

‫یوری‪:‬‬

‫از راهنمایی شما سپاسگزارم‪.‬‬

‫کارمند دفتر‪:‬‬

‫همیشه خوش آمدید‪.‬‬

‫‪10‬‬
‫دریاچه ارومیه‬
‫دریاچه ارومیه ‪ 140‬کیلومتر درازا‪ 50 ،‬کیلومتر پهنا و ‪ 16‬متر ژرفا دارد‪.‬‬
‫ارومیه یکی از شورترین دریاچههای جهان است و برای همین هیچ جانداری در‬
‫این دریاچه زنذگی نمیکند‪ .‬در کنارههای این دریاچه گیاهان نمک دوست زندگی‬
‫میکنند‪ .‬لجن و آب دریاچه برای درمان بیماریهای پوست و دردهای استخوان‬
‫بسیار سودمند است‪.‬‬
‫‪93‬‬



‫دریاچه ارومیه ‪ 56‬جزیره دارد‪ .‬در پیرامون دریاچه جانوران بسیاری مانند‬
‫خرس‪ ،‬گرگ‪ ،‬پلنگ‪ ،‬آهو‪ ،‬خوک‪ ،‬روباه و خرگوش و پرندگان بسیاری مانند‬
‫اردک‪ ،‬پلیکان‪ ،‬فلامینگو ومرغ ماهیخوار زندگی میکنند‪.‬‬

‫‪11‬‬
‫گردش و درمان‬
‫ریچارد شهروند کشور انگلستان است‪ .‬او هر سال یک بار به ایران سفر‬
‫میکند‪ .‬ریچارد بیشتر برای درمان به ایران میآید‪ .‬او به درد استخوان پا گرفتار‬
‫است‪ .‬او میگوید آب و لجن دریاچه ارومیه بهترین دارو برای درمان درد پای او‬
‫است‪.‬‬
‫ریچارد هر تابستان به کناره دریاچه ارومیه میآید‪ .‬او میگوید‪ :‬این سفر‬
‫برای من هم گردش و هم آسایش است‪ .‬او هر روز در کناره دریاچه دراز میکشد‬
‫و لجن را به خود میمالد سپس در آب شور دریاچه شنا میکند‪.‬‬
‫او گاهی به چشمههای آبگرم که نزدیک دریاچه هستند میرود‪ ،‬در درون‬
‫چشمه مینشیند و با مردم همنشین خود به زبان فارسی گفتوگو میکند‪.‬‬

‫‪12‬‬
‫‪94‬‬



‫در ایستگاه راه آهن‬
‫پیتر‪:‬‬

‫ببخشید‪ ،‬باجههای بلیتفروشی کجا است؟‬

‫رهگذر‪:‬‬

‫در همین ساختمان‪ ،‬از پلهها بالا بروید‪ ،‬دست راست‪.‬‬

‫باربر‪:‬‬

‫ببخشید آقا‪ ،‬بارتان را بدهید ببرم‪.‬‬

‫پیتر‪:‬‬

‫نه‪ ،‬نه‪ ،‬سنگین نیست‪ ،‬خودم میبرم‪.‬‬

‫بلیتفروش‪:‬‬

‫بفرمایید آقا‪ ،‬شما بلیت خواستید؟‬

‫پیتر‪:‬‬

‫بله‪ .‬یک بلیت به شهر ارومیه‪ ،‬خواهش میکنم‪.‬‬

‫بلیتفروش‪:‬‬

‫راه آهن تا شهر ارومیه نمیرسد‪ .‬شما میتوانید بلیت تهران‪-‬‬
‫تبریز بخرید و در ایستگاه دریاچه پیاده شوید و از آنجا با‬
‫اتوبوس به شهر ارومیه برسید‪.‬‬

‫پیتر‪:‬‬

‫از این سر تا آن سر دریاچه راه دراز است؟‬

‫بلیتفروش‪:‬‬

‫نه‪ .‬کوتاه است‪ .‬اتوبوس از راه میان دریاچه میگذرد‪.‬‬

‫پیتر‪:‬‬

‫پس‪ ،‬یک بلیت در کوپه واگن درجه یک بنویسید‪ ،‬خواهش‬
‫میکنم‪.‬‬

‫بلیتفروش‪:‬‬

‫ترن شماره ‪ ،17‬واگن شماره ‪ ،3‬کوپه شماره ‪،7‬‬
‫صندلی شماره ‪.2‬‬

‫‪13‬‬
‫در راه‬
‫‪95‬‬



‫پیامرسان (با بلندگو)‪:‬‬

‫شهروندان و مهمانان گرامی‪ ،‬ترن شماره ‪ 17‬تهران‪-‬‬
‫تبریز در سکوی شماره ‪ 5‬خواهد ایستاد‪.‬‬

‫مهماندار واگن‪:‬‬

‫این رختخواب و ملافه شما است‪ .‬اگر فرمایش دارید‬
‫این دگمه را فشار دهید‪.‬‬
‫خواهش میکنم هرگاه به دریاچه ارومیه رسیدیم مرا‬

‫پیتر‪:‬‬

‫آگاه کنید‪.‬‬
‫مهماندار واگن‪:‬‬

‫نگران نباشید‪ .‬هر گاه نزدیک شدیم به شما میگویم‪.‬‬

‫همسفر‪:1‬‬

‫خواهش میکنم چمدان خود را در زیر صندلی بگذارید‪.‬‬

‫همسفر ‪:2‬‬

‫هوا گرم است‪ ،‬پنجره را کمی به پایین بکشید‪.‬‬

‫همسفر ‪:3‬‬

‫بزودی هواکش روشن میشود‪.‬‬

‫پیتر‪:‬‬

‫ببخشید دمای هوا در شهر ارومیه چند درجه است؟‬

‫همسفر ‪:3‬‬

‫‪ 20‬درجه بالای صفر است‪ .‬ارومیه از تهران خنکتر‬
‫است‪.‬‬

‫همسفر ‪:2‬‬

‫اگر ‪ 20‬درجه زیر صفر هم برسد‪ ،‬آب دریاچه یخ‬
‫نمیبندد‪.‬‬

‫‪14‬‬
‫کنار دریاچه‬
‫پیتر‪:‬‬

‫‪96‬‬

‫بفرمایید تا شهر ارومیه چه جوری میشود رفت؟‬



‫رهگذر‪ :‬اتوبوس هست‪ ،‬تاکسی ویژه هست‪ ،‬لنج هست‪.‬‬
‫کرایه تاکسی ویژه چند است؟‬

‫پیتر‪:‬‬

‫رهگذر‪ 4000 :‬تومان‪.‬‬
‫پیتر‪:‬‬

‫ببخشید این تپههای کوچک سفید رنگ چیستند؟‬

‫راننده‪:‬‬

‫نمک‪ .‬نمک دریاچه برای فروش در بازار‪.‬‬

‫پیتر‪:‬‬

‫شما آذری هستید؟‬

‫رانده‪:‬‬

‫نه‪ ،‬من کرد هستم‪ .‬در ارومیه نژادهای گوناگون مانند آذریها‪،‬‬
‫کردها‪ ،‬آشوریها‪ ،‬ارمنیها و فارسها زندگی میکنند‪.‬‬

‫پیتر‪:‬‬

‫پس شهر ارومیه کلیسا دارد؟‬

‫راننده‪:‬‬

‫آری‪ .‬چندین کلیسای نو و باستانی و همچنین مسجد و آتشکده‪.‬‬

‫پیتر‪:‬‬

‫فردا یکشنبه است‪ .‬برنامه من بازدید از کلیسا خواهد بود‪.‬‬

‫خانواده‬
‫‪15‬‬
‫خانواده من‬
‫من در یک خانواده ایرانی زندگی میکنم‪ .‬پدربزرگ و مادربزرگ من هردو‬
‫بازنشسته هستند‪ .‬آنها خانهنشین هستند و خیلی کم از خانه بیرون میروند‪ .‬پدر‬
‫‪97‬‬



‫من دندانساز است و یک آزمایشگاه دندانسازی دارد‪ .‬مادرم آرایشگر است و در‬
‫یک آرایشگاه زنانه کار میکند‪ .‬خواهرم پرستار است‪ .‬او با شوهرش در یک خانه‬
‫جداگانه زنذگی میکند‪ .‬شوهر خواهرم یک مغازه گلفروشی دارد‪ .‬ما مهماننوازی‬
‫را دوست داریم و خودمان نیز دوست داریم به مهمانی دیگران برویم‪.‬‬
‫ایرانیان میگویند‪ :‬مهمان دوست خدا است‪ .‬بستگان من همیشه به همدیگر‬
‫کمک میکنند و از زندگی همدیگر آگاه هستند و برای همین اگر کسی بیمار‪،‬‬
‫گرفتار یا تنگدست شد همه ما به او کمک میکنیم‪.‬‬

‫‪16‬‬
‫روز آشنایی‬
‫نام من آرمان است‪ .‬من ‪ 24‬ساله هستم‪ .‬یک ماه پیش در یک فروشگاه‬
‫خواربارفروشی با یک دختر زیبا به نام آرزو آشنا شدم‪ .‬ما با هم گفتگو کردیم و‬
‫شماره تلفن همدیگر را نوشتیم‪ .‬من آرزو را دوست دارم و برای همین یک هفته‬
‫پیش من با خانواده خودم به خواستگاری او رفتم‪.‬‬
‫در این مهمانی خانواده من با خانواده آرزو دوست و آشنا شد‪ .‬به زودی‬
‫انگشتر نامزدی را به دست همدیگر میکنیم‪ .‬ما سال آینده باهم پیوند زنا شویی‬
‫خواهیم بست‪ .‬خریدن خانه بردوش خانواده پسر و خریدن نیازهای خانه مانند‬
‫یخچال‪ ،‬اجاق‪ ،‬تختخواب‪ ،‬فرش و‪ ...‬بردوش خانواده دختر خواهد بود‪.‬‬

‫‪98‬‬



‫مادران ما گفتند‪ :‬اگر میخواهید درزندگی خودتان خوشبخت شوید باید‬
‫همیشه به سخنان یکدیگر ارزش بدهید‪ .‬همیشه خوش گفتار‪ ،‬خوش رفتار و‬
‫خوش پندار باشید‪.‬‬

‫‪17‬‬
‫دیداری تازه‬
‫فرشید‪:‬‬

‫به به‪ ،‬باور نمیکنم‪ ،‬فرهاد جان!‬

‫فرهاد‪:‬‬

‫وای خدای من‪ ،‬فرشید! صد سال به این سالها!‬

‫فرشید‪:‬‬

‫آری‪ .‬ده سال گذشت‪.‬‬

‫فرهاد‪:‬‬

‫به یاد آن سالهای شیرین در دبیرستان‪.‬‬

‫فرشید‪:‬‬

‫خوب‪ ،‬بگو‪ ،‬چه کار میکنی ؟ کجا کار میکنی؟‬

‫فرهاد‪:‬‬

‫من یک مغازه کوچک نوشتافزار دارم‪.‬‬

‫فرشید‪:‬‬

‫و من دبیرهنر در هنرستان هنرهای زیبا هستم‪.‬‬

‫فرهاد‪:‬‬

‫آفرین‪ ،‬آفرین‪ ،‬خوب بگو زن و بچه داری؟‬

‫فرشید‪:‬‬

‫نه‪ ،‬تنها زندگی میکنم‪.‬‬

‫فرهاد‪:‬‬

‫چرا ؟ هنوز همسر دلخواه خودت را پیدا نکردی؟‬

‫فرشید‪:‬‬

‫نامزد دارم‪ .‬خودت چی؟ خانواده داری؟‬

‫فرهاد‪:‬‬

‫آری‪ .‬دو دختر و دو پسر دارم!‬

‫فرشید‪:‬‬

‫برای تو و خانوادهات آرزوی خوشبختی دارم‪.‬‬

‫‪99‬‬



‫‪18‬‬
‫گفتگوی تلفنی‬
‫سایه‪:‬‬

‫ژاله جان!‬

‫ژاله‪:‬‬

‫سایه جان‪ ،‬کجا هستی؟ چرا تماس نمیگیری؟‬

‫سایه‪:‬‬

‫مرا ببخش‪ .‬کمی گرفتار آزمون پایان سال بودم‪ .‬خودت خوب هستی؟‬

‫ژاله‪:‬‬

‫من خوب هستم و دلم برایت تنگ شده‪.‬‬

‫سایه‪:‬‬

‫ژاله جان‪ ،‬روز پنجشنبه جشن زادروز من است‪.‬‬

‫ژاله ‪:‬‬

‫آری‪ .‬آری یادم هست و فراموش نکردم‪.‬‬

‫سایه‪:‬‬

‫خواهش میکنم در این جشن مهمان ما باشید‪.‬‬

‫ژاله‪:‬‬

‫من برایت یک مژده آماده خواهم کرد‪.‬‬

‫سایه‪:‬‬

‫بهترین مژده برای من‪ ،‬دیدن و گفتگو کردن با دوستان خوب و‬
‫مهربان است‪.‬‬

‫ژاله‪:‬‬

‫سایه جان‪ ،‬جشن در خانه یا در تالار پذیرایی خواهد بود؟‬

‫سایه‪:‬‬

‫در خانه خودمان‪ ،‬هفت شب‪ ،‬دیر نکنی‪.‬‬

‫ژاله‪:‬‬

‫من زودتر میآیم و در کار خانه به تو کمک خواهم کرد‪.‬‬

‫‪19‬‬
‫‪100‬‬



‫برو زن بگیر!‬
‫مادر‪:‬‬

‫پسرم کجا میروی؟‬

‫پسر‪:‬‬

‫با دوستانم به استخر میروم‪.‬‬

‫مادر‪:‬‬

‫کدام استخر! امروز با هم به خواستگاری میرویم‪.‬‬

‫پسر‪:‬‬

‫کدام خواستگاری! مادر جان‪ ،‬من صد بار به تو گفتم که زن‬
‫نمیگیرم‪.‬‬

‫مادر‪:‬‬

‫تا کی میخواهی تنها زندگی کنی‪ ،‬بزودی سی ساله میشوی‪.‬‬

‫پسر‪:‬‬

‫هرگاه پولدار شدم زن میگیرم‪.‬‬

‫مادر‪:‬‬

‫اگر تا پنجاه سالگی پولدار نشدی‪ ،‬آن گاه چه؟‬

‫پسر‪:‬‬

‫زندگی آدم از چهل سالگی آغاز میشود!‬

‫مادر‪:‬‬

‫و زندگی من پایان میرسد!‬

‫پسر‪:‬‬

‫خدا نکند مادر جان‪ .‬خدا به شما تندرستی بدهد‪.‬‬

‫مادر‪:‬‬

‫من میخواهم نوه خودم را ببینم و بزرگ کنم‪.‬‬

‫پسر‪:‬‬

‫مادر جان‪ ،‬شما سی سال رنج کشیدید و مرا بزرگ کردید‪ .‬اکنون‬
‫میخواهید سی سال دیگر نیز نوه خود را بزرگ کنید‪ ،‬مگر خسته‬
‫نشدید!؟‬

‫‪20‬‬
‫بیآ شوهر کن!‬
‫‪101‬‬



‫مادر‪:‬‬

‫دخترم‪ ،‬چرا هرگاه خواستگار میآید پاسخ (نه) به او میدهی؟‬

‫دختر‪:‬‬

‫زیرا همسر آینده خودم را در میان آنها نمیبینم‪.‬‬

‫مادر‪:‬‬

‫تا کنون بیست خواستگار آمدند‪ ،‬هیچ کدام مرد آینده تو نبود؟ همیشه‬
‫بهانه میآوری‪ ،‬این خواستگار خیلی لاغر است‪ ،‬دیگری خیلی چاق‬
‫است‪ ،‬خواستگار امروز خوش اندام بود‪ .‬چرا باز هم پاسخ (نه) به‬
‫مهمانان دادی؟‬

‫دختر‪:‬‬

‫خودرو ندارد!‬

‫مادر‪:‬‬

‫مگر تو میخواهی زن خودرو شوی؟‬

‫دختر‪:‬‬

‫من از اتوبوس سواری خسته شدم‪ .‬میخواهم با خودرو شوهرم‬
‫رفتآمد کنم‪.‬‬

‫مادر‪:‬‬

‫پس تو دنبال راننده میگردی‪ ،‬نه همسر آینده‪.‬‬

‫دختر‪:‬‬

‫خواستگار باید سه چیز داشته باید‪ :‬سرمایه‪ ،‬خانه‪ ،‬خودرو‪.‬‬

‫مادر‪:‬‬

‫هنگامی که من همسر پدر تو شدم‪ ،‬پدر تو هیچ نداشت ولی آدم‬
‫خوبی بود و برای همین ‪ 25‬سال است که با هم زندگی میکنیم و جدا‬
‫نشدیم‪.‬‬

‫‪21‬‬
‫یک گردش کوتاه‬

‫‪102‬‬



‫هنگامی که یک خانواده ایرانی میخواهد به یک گردش کوتاه برود‪ ،‬سواره‬
‫یا پیاده‪ ،‬به پارک‪ ،‬جنگل یا نمایشگاه‪ ،‬همیشه نیازهای گردش بویژه خوردنی و‬
‫نوشیدنی را با خود به همراه میبرد‪.‬‬
‫هرچه فرزندان خانواده بیشتر باشند‪ ،‬بار بیشتر و سنگینتر است‪.‬‬
‫رفتن به رستوران یا خریدن ساندویچ از خوراکفروشی نیاز نیست‪ .‬مادر‪،‬‬
‫همه چیز را در خانه آماده میکند و هنگام بیرون رفتن بار را میان فرزندان خود‬
‫پخش میکند‪.‬‬
‫فرزند بزرگتر بار سنگینتر را با خود میبرد و فرزند کوچکتر بار سبکتر‬
‫را‪ .‬نیازهای گردش مانند سماور‪ ،‬دیگ پر از برنج‪ ،‬دیگ پر از خورشت‪ ،‬نان‪،‬‬
‫قاشق‪ ،‬چنگال‪ ،‬چاقو‪ ،‬بشقاب‪ ،‬چای‪ ،‬قند‪ ،‬دستمال‪ ،‬سفره و فرش‪ .‬جای گردشگاه‬
‫برای خانوادهها یکسان است‪ :‬نمایشگاه کتاب‪ ،‬کامپیوتر و ‪ ...‬هنگام نیمروز‬
‫سفرهها را روی چمن پهن میکنند و کنار همدیگر مینشینند‪.‬‬

‫‪22‬‬
‫سرنوشت‬
‫سال نو نزدیک بود‪ .‬دو همسر جوان که یکدیگر را خیلی دوست داشتند‬
‫خواستند تا هنگام فرا رسیدن سال نو به یکدیگر مژده بدهند ولی هیچیک از آنها‬
‫پول نداشت‪ .‬هریک اندیشید که اگر بهترین و باارزشترین چیزی که دارد بفروشد‬
‫میتواند همسر خود را شاد کند‪.‬‬

‫‪103‬‬



‫تنها چیز باارزشی که پسر جوان داشت یک ساعت جیبی بود و تنها چیز‬
‫باارزشی که دختر جوان داشت موی بلند و زیبایش بود‪ .‬پسر جوان ناچار شد‬
‫ساعت جیبی خود را در بازار بفروشد تا پولی بدست آورد‪.‬‬
‫در همان روز دختر جوان نیز ناچار شد موی بلند خودش را به گیسوباف‬
‫بفروشد‪ .‬در این هنگام پسر جوان یک شانه زیبا برای موی همسرش میخرد و‬
‫دختر جوان یک زنجیر زیبا برای ساعت شوهرش!‬
‫افسوس که نه دختر از این شانه سود برد زیرا مو نداشت و نه پسر از این‬
‫زنجیر سود برد زیرا دیگر ساعت نداشت‪.‬‬

‫‪23‬‬
‫پدر و مادر‬
‫مرد‪:‬‬

‫سپیده جان‪ ،‬بچه گریه میکند‪.‬‬

‫زن‪:‬‬

‫چرا به من میگویی‪ ،‬مگر تو پدر نیستی؟‬

‫مرد‪:‬‬

‫من که شیر ندارم به بچه بدهم!‬

‫زن‪:‬‬

‫بچه را بغل کن و با او بازی کن‪.‬‬

‫مرد‪:‬‬

‫بغلش کردم‪ .‬آرام نمیشود‪ .‬گمان میکنم گرسنه است‪.‬‬

‫زن‪:‬‬

‫شیشه شیر روی میز است‪ .‬کم کم به او بده‪.‬‬

‫مرد‪:‬‬

‫شیر مادر استخوان کودک را سفتتر میکند‪.‬‬

‫زن‪:‬‬

‫در گهواره بگذار و آن را تکان بده‪.‬‬

‫‪104‬‬



‫مرد‪:‬‬

‫نه‪ .‬آرام نمیشود‪ .‬ما درش را میخواهد‪.‬‬

‫زن‪:‬‬

‫ببین خیس نیست‪.‬‬

‫مرد‪:‬‬

‫نه‪ ،‬خشک است‪.‬‬

‫زن‪:‬‬

‫برایش آواز بخوان شاید آرام شود‪.‬‬

‫مرد‪:‬‬

‫اگر چه آواز من درد او را درمان نمیکند‪.‬‬

‫‪24‬‬
‫خانهداری‬
‫در گذشته و در نسل پیشین کار خانهداری بیشتر و سختتر از امروز بود‪.‬‬
‫در گذشته زن خانهدار همیشه با دست کار میکرد‪ :‬جارو کردن‪ ،‬رخت شستن‪ ،‬آب‬
‫گرم کردن و‪ ...‬همچنین در گذشته شمار فرزندان در خانواده گاهی بیشتراز ‪12‬‬
‫فرزند میرسید و آموزش و پرورش آنان کار آسانی نبود‪ .‬و برای همین زن‬
‫خانهدار همیشه گرفتار کار خانهداری و بچهداری بود‪.‬‬
‫امروز رخت را دستگاهرخت شویی میشوید‪ ،‬پلو را پلوپز میپزد‪ ،‬آب را‬
‫آبگرمکن گرم میکند‪ ،‬جارو را جاروبرقی انجام میدهد‪ .‬همچنین مادران امروز‬
‫بیشتر از ‪ 2‬فرزند ندارند و برای همین کار خانه آسانتر و سبکتر است‪.‬‬
‫امروز هم در روسیه و هم در ایران زنان در کنار مردان در همه‬
‫سازمانهای کشوری کار میکنند‪.‬‬

‫‪105‬‬



‫‪25‬‬
‫زن و شوهر!‬
‫فریبا‪:‬‬

‫فریدون جان‪ ،‬فردا جشن است‪ .‬بچهها میپرسند‪ :‬فردا کجا‬
‫برویم؟ برنامه ما چیست؟‬

‫فریدون‪ :‬اگر فردا آفتابی باشد به پارک میرویم و اگر بارانی باشد به سینما‪.‬‬
‫فریبا‪:‬‬

‫از دیدگاه من بهتر است به مهمانی برویم‪ .‬بازدید از دوستان و‬
‫بستگان‪.‬‬

‫فریدون‪ :‬ولی بچهها دوست دارند بازی کنند‪.‬‬
‫فریبا‪:‬‬

‫پسردایی من همیشه تماس میگیرد و میپرسد چرا به مهمانی او‬
‫نمیرویم‪.‬‬

‫فریدون‪ :‬در آغاز نزد پسردایی میرویم سپس همراه او گردش خواهیم کرد‪.‬‬
‫فریبا‪:‬‬

‫خواهرم میگوید در پارک لاله برنامه نمایش سیرک نیز هست‪.‬‬

‫فریدون‪ :‬سیرکبازان از کدام کشور آمدند؟‬
‫فریبا‪:‬‬

‫از روسیه‪ ،‬برای نمایش پنج روزه‪.‬‬

‫فریدون‪ :‬برای بچهها این یک مژده است‪.‬‬
‫فریبا‪:‬‬

‫فراموش نکن که یک بسته شیرینی برای پسردایی بخریم‪.‬‬

‫‪26‬‬
‫‪106‬‬



‫دوست کیست‬
‫دو دوست در یک جنگل با هم راه میرفتند‪ .‬ناگهان یک خرس را دیدند که‬
‫به سوی آنها میآید‪ .‬یکی از آنها همین که خرس را دید از ترس گریخت و به‬
‫بالای یک درخت رفت و پناه گرفت‪ .‬دومی ناچار شد‪ ،‬روی زمین دراز بکشد و‬
‫خود را به مردن بزند‪ .‬همین که خرس رسید‪ ،‬سر و گوش او را بو کرد و گمان‬
‫کرد که مرده است‪.‬‬
‫همین که خرس دور شد‪ ،‬آن دوست که روی زمین دراز کشیده بود برخاست‬
‫و خود را تکان داد‪ .‬دومی نیز از بالای درخت پایین آمد و خنده کنان پرسید‪:‬‬
‫دوست گرامی چه شد؟ گویا بسیار ترسیدی؟ خرس به گوش تو چه گفت؟ خرس‬
‫گفت‪" :‬پستترین آدم کسی است که دوست خود را در هنگام سختی و گرفتاری‬
‫تنها میگذارد و میگریزد"‪.‬‬

‫کار و هنر‬
‫‪27‬‬
‫کار و هنر‬

‫‪107‬‬



‫کسی که تنها با دست کار میکند‪ ،‬کارگر است؛ کسی که هم با دست و هم با‬
‫مغز کار میکند‪ ،‬سازنده است؛ کسی که هم با دست هم با مغز و هم با دل کار‬
‫میکند‪ ،‬هنرمند است‪.‬‬
‫هنگامی که شما روبروی یک ساختمان زیبا میایستید و آن را تماشا‬
‫میکنید‪ ،‬با خود میگویید‪ :‬به به‪ ،‬آفرین‪ ،‬تنها یک هنرمند میتواند چنین بسازد‪.‬‬
‫هنرمند‪ ،‬کار را زیباتر میکند و به آن ارزش میدهد‪ .‬هنرمند شب و روز در‬
‫باره کار خودش میاندیشد‪ .‬او دلبند کار خودش است گویا با کارش پیوند همسری‬
‫میبندد‪ .‬کار هنرمند باید زیبا‪ ،‬هماهنگ‪ ،‬تمیز و دلپسند باشد‪.‬‬
‫اگر میخواهید در کارتان پیشرفت کنید همیشه و همیشه با دست خود‪ ،‬مغز‬
‫خود و دل خود کار کنید و هرگزوهرگز در کار خود تنبلی نکنید زیرا تنبلی شاگرد‬
‫بدبختی است‪.‬‬

‫‪28‬‬
‫کارمند‬
‫من در یک سازمان کار میکنم‪ .‬این سازمان دارای چندین بخش و هر بخش‬
‫چندین دفتر‪ .‬من کارمند بخش بایگانی هستم‪ .‬اتاق من پر از پرونده است‪.‬‬
‫هنگامی که شما وارد ساختمان ما میشوید‪ ،‬روبرو شما اتاق پذیرش است‬
‫که در آن دو کارمند کار میکنند‪.‬‬
‫دومین اتاق‪ ،‬دفتر پیامرسانی است که در آن نیز دو کارمند کار میکنند و‬
‫به یکایک تلفنهای مردم پاسخ میدهند و آنان را راهنمایی میکنند‪.‬‬
‫‪108‬‬



‫سومین اتاق‪ ،‬دفتر منشی سازمان است‪ ،‬او نامههای رسیده به سازمان را‬
‫دریافت میکند و نامههای سازمان را برای فرستادن آماده میکند‪.‬‬
‫چهارمین اتاق‪ ،‬دفتر سخنگوی سازمان است‪ .‬او روزنامهنگار است و‬
‫یکایک رویدادهای روزانه سازمان را یادداشت میکند و در هنگام نیاز به‬
‫رسانههای گروهی گزارش مینویسد‪ .‬دفتر دستیار وسرپرست سازمان در کنار‬
‫یکدیگر هستند‪.‬‬

‫‪29‬‬
‫در کارخانه‬
‫گزارشگر‪ :‬بینندگان گرامی‪ ،‬امروز با آقای گیلانی سرپرست کارخانه‬
‫خودروسازی "ایران خودرو" گفتگو میکنیم‪.‬‬
‫ روز خوش و خسته نباشید‪ .‬بفرمایید این کارخانه چند کارگاه‬‫دارد؟‬
‫سرپرست‪ :‬این کارخانه هفت کارگاه دارد‪ :‬کارگاه نقشهکشی‪ ،‬آهنبری‪،‬‬
‫جوشکاری‪ ،‬برقکاری‪ ،‬چرخسازی‪ ،‬چرمدوزی و رنگکاری‪.‬‬
‫گزارشگر‪ :‬چند تن در این گروه کار میکنند؟‬
‫سرپرست‪ 500 :‬کارگر‪ 20 ،‬کارشناس ‪ 10‬نقشهکش و ‪ 20‬کارمند‪.‬‬
‫گزارشگر‪ :‬چند گونه خودرو میسازید؟‬
‫سرپرست‪ :‬دو گونه‪ :‬باری و سواری‪.‬‬

‫‪109‬‬



‫گزارشگر‪ :‬سوخت این خودروها چیست؟‬
‫سرپرست‪ :‬بنزین و گاز‪.‬‬
‫گزارشگر‪ :‬چند نمایندگی در ایران دارید؟‬
‫سرپرست‪ 600 :‬نمایندگی‪.‬‬

‫‪30‬‬
‫پنج پند از بزرگمهر‬
‫پرسیدم‪ :‬چه چیز است که همیشه و همه جا شایسته است؟‬
‫گفت‪:‬‬

‫به کار خود سرگرم بودن‪.‬‬

‫پرسیدم‪ :‬در جوانی و در پیری چه کار بهتر؟‬
‫گفت‪:‬‬

‫در جوانی دانشآموختن و در پیری به کار بردن‪.‬‬

‫پرسیدم‪ :‬کار به کوشش است یا به سرنوشت؟‬
‫گفت‪:‬‬

‫کوشش سرنوشت را میسازد‪.‬‬

‫پرسیدم‪ :‬چه کنم تا مردمان مرا دوست دارند؟‬
‫گفت‪:‬‬

‫ستم نکن و دروغ نگو‪.‬‬

‫پرسیدم‪ :‬از چه چیز دور باشم؟‬
‫گفت‪:‬‬

‫‪110‬‬

‫از شوخی کردن با بیفرهنگان‪.‬‬



‫‪31‬‬
‫ارزش دست‬
‫آیا تا کنون از خود پرسیدید که چرا ارزش کار دستساز بالاتر از کار‬
‫ماشینی است؟ چرا ارزش فرش دستباف چندین برابر فرش ماشینی است؟ چرا‬
‫ارزش کفش دستدوز دو برابر کفش ماشینی است؟‬
‫گاهی کار دست در موزهها نگهداری میشود و چندین نگهبان از آن‬
‫نگهبانی میکنند‪ .‬زیرا ارزیابی کار دست دشوار است‪.‬‬
‫تندیس پیکرتراشان‪ ،‬پرتره‬

‫نقاشان‪ ،‬دستنویس نویسندگان‪ ،‬دستباف‬

‫بافندگان و ‪....‬‬
‫آیا شما میتوانید به این پرسش پاسخ دهید؟‬
‫از دیدگاه من آدم جان خود را به کار میبخشد‪ .‬در دستان آدم راز زندگی‬
‫پنهان است‪.‬‬
‫هر پدیدهای که شما با دست خودتان میسازید‪ ،‬رفتار و سرگذشت شما را‬
‫نشان میدهد و بازگو میکند‪.‬‬

‫‪32‬‬
‫کارگردان‬

‫‪111‬‬



‫من یک کارگردان هستم‪ .‬از سال ‪ 1970‬تا کنون من در هنر فیلمسازی کار‬
‫میکنم‪ .‬گاهی خودم فیلمنامه مینویسم و گاهی فیلمنامهنویس‪ .‬هنگام فیلمبرداری‬
‫گروه ما در میدان آماده میشوند‪ :‬من‪ ،‬فیلمبردار‪ ،‬نورپرداز‪ ،‬چهرهپرداز‪،‬‬
‫صدابردار‪ ،‬بازیگران و چندین کارگر برای کمک به گروه‪.‬‬
‫پس از آماده شدن فیلم آن را به آهنگساز میدهم‪ .‬آهنگساز نخست فیلم را‬
‫میبیند سپس برپایه آن آهنگ میسازد‪.‬‬
‫من تا کنون در چندین جشنواره جهانی تندیس دریافت کردم‪ .‬از دیدگاه من‬
‫ساختن فیلم همانند نوشتن کتاب است‪ .‬شما سر تا سر فیلم را در زمان دو ساعت‬
‫تماشا میکنید ولی آیا میدانید که برای همین دو ساعت نمایش چندین تن ماهها‬
‫کار و کوشش کردند‪ .‬همچنین یک نویسنده چندین ماه و شاید چندین سال روی‬
‫یک کتاب کار میکند تا آن را به پایان برساند و یک خواننده در زمان دو ساعت‬
‫میتواند همه کار و کوشش نویسنده را بخواند‪.‬‬

‫‪33‬‬
‫راز پیشرفت‬
‫خریدار‪:‬‬

‫ببخشید‪ ،‬این یخچال ساخت کجا است؟‬

‫فروشنده‪ :‬ساخت کشور چین است‪.‬‬
‫خریدار‪:‬‬

‫ساخت کشور ژاپن هست؟‬

‫فروشنده‪ :‬هست ولی نرخ آن دو برابر است‪.‬‬

‫‪112‬‬



‫خریدار‪:‬‬

‫یخچال چینی ارزان است ولی میترسم بیش از ‪ 2‬سال کار نکند‪.‬‬

‫فروشنده‪ :‬اگر از کار افتاد در کشور ما نمایندگی دارد‪.‬‬
‫خریدار‪:‬‬

‫مغز ژاپنیها بهتر کار میکند و برای همین نرخ یخچال ساخت ژاپن‬
‫گرانتر است‪.‬‬

‫فروشنده‪ :‬مزد کارگر در چین کم است و برای همین کالای چینی ارزانتر است‪.‬‬
‫خریدار‪:‬‬

‫سخن راست همیشه تلخ است‪.‬‬

‫فروشنده‪ :‬یخچال ساخت کشور کره نیز هست‪.‬‬
‫خریدار‪:‬‬

‫مغز کرهایها کمی بهتر از چینیها کار میکند!‬

‫‪34‬‬
‫کار و آگهی‬
‫پیمان‪:‬‬

‫من در پی آگهی شما در روزنامه آمدم‪.‬‬

‫منشی‪:‬‬

‫برای چه کاری؟‬

‫پیمان‪:‬‬

‫کارشناس فروش‪.‬‬

‫منشی‪:‬‬

‫شناسنامه و پایاننامه آموزشگاه با خود آوردید؟‬

‫پیمان‪:‬‬

‫آری‪.‬‬

‫منشی‪:‬‬

‫این فرم را بگیرید‪ ،‬پشت میز بنشینید و آن را پر کنید‪.‬‬

‫کارمند پذیرش‪:‬‬

‫چند سال پیشینه کار دارید؟‬

‫پیمان‪:‬‬

‫‪ 5‬سال‪.‬‬

‫‪113‬‬



‫کارمند پذیرش‪:‬‬

‫در این ‪ 5‬سال چه یاد گرفتید؟‬

‫پیمان‪:‬‬

‫یک‪ :‬همیشه باید با خریدار خوش برخورد باشم‪ .‬دو‪ :‬به‬
‫سخن او ارزش بدهم‪ .‬سه‪ :‬کاری کنم که همیشه از ما بخرد و‬
‫جای دیگر نرود‪.‬‬

‫‪35‬‬
‫کار و آرمان‬
‫آیا کار روزانه شما همان سرگرمی شما است؟ اگر چنین است شما کار خود‬
‫را دوست دارید و اگر چنین نیست دیر یا زود شما دنبال کار دلپسند و دلخواه‬
‫خودتان خواهید رفت‪ .‬هنگامی که فرهنگ نامآوران جهان را میخوانیم‪ ،‬میبینیم‬
‫که هر کدام از آنان توان و نیروی خود را به کار بردند و توانستند هم در زندگی‬
‫خود پیروز شوند و هم زندگی مردم جهان را بهتر کنند‪.‬‬
‫برای نمونه اگر زندگینامه ادیسون را بخوانید میبینید که اتاق او‬
‫آزمایشگاه بود و او در همین اتاق کوچک سرگرم کار خودش بود و سرانجام‬
‫توانست به آرمان خودش برسد‪ .‬او برای خریدن ابزار برای آزمایشگاه خود ناچار‬
‫شد در خیابانهای شهر روزنامه بفروشد‪ .‬بزودی توماس نه تنها نوآور و‬
‫سرشناس شد بلکه سرپرست یگانه کارخانه چراغ سازی جهان نیز شد‪ .‬زیرا او‬
‫کار خود را دوست داشت‪.‬‬
‫همچنین اگر سرگذشت مهاتما گاندی را بخوانیم‪ ،‬او در جوانی برای رفتن به‬
‫آموزشگاه ناچار بود هر روز از رودخانه بگذرد زیرا روی آن پل نبود‪ .‬او ناچار‬
‫‪114‬‬



‫بود روزی دو بار هنگام رفتن و هنگام برگشتن پس از گذشتن از رودخانه جامه‬
‫خود را درآورد‪ ،‬روی یک شاخه درخت آویزان کند تا خشک شود سپس به سوی‬
‫آموزشگاه یا به سوی خانه خود برود‪ .‬نام گاندی‪ ،‬هم برای مردم جهان و هم‬
‫برای مردم هند جاودان ماند‪ .‬امروزه همه جا نام او است‪ :‬خیابان گاندی‪ ،‬میدان‬
‫گاندی‪ ،‬تندیس گاندی‪....‬‬
‫نامآوران جهان همیشه زنده هستند و جاودان خواهند ماند‪.‬‬

‫‪36‬‬
‫کار و درآمد‬
‫پدر‪:‬‬

‫پسرم‪ ،‬تو اکنون ‪ 17‬ساله هستی و باید کم کم کار آینده خودت را‬
‫بدانی‪.‬‬

‫پسر‪:‬‬

‫من میخواهم کار شما را دنبال کنم‪.‬‬

‫پدر‪:‬‬

‫تو باید بدانی چه کاری را میتوانی انجام بدهی؟‬

‫پسر‪:‬‬

‫چه کنم تا نیروی درونی خودم را پیدا کنم؟‬

‫پدر‪:‬‬

‫نیاکان ما گفتند‪ :‬جوینده‪ ،‬یابنده است‪ .‬باید جستوجو کنی‪.‬‬

‫پسر‪:‬‬

‫مادرم میگوید‪ :‬تو باید دنبال کار پول آور بروی‪.‬‬

‫پدر‪:‬‬

‫تو باید کار خودت را خوب یاد بگیری و روز گسترش بدهی‪.‬‬

‫پسر‪:‬‬

‫کدام کار‪ :‬کار پر درآمد که دوستش ندارم یا کار کم درآمد که دوستش‬
‫دارم‪.‬‬

‫‪115‬‬



‫پدر‪:‬‬

‫از دیدگاه من کاری که دوستش داری بهتر است‪ ،‬زیرا در آغاز کم‬
‫درآمد است ولی گام به گام پر درآمد میشود‪.‬‬

‫پسر‪:‬‬

‫پس شما میگویید کار مانند همسر است و باید آن را دوست بداریم؟‬

‫پدر‪:‬‬

‫آری‪ .‬کار به تو ارزش میدهد و تو را میسازد‪.‬‬

‫خوراک و پوشاک‬
‫‪37‬‬
‫در فروشگاه خواربارفروشی‬
‫امروزه فروشگاههای خواربارفروشی را هر شهری میتوان دید‪ .‬هر‬
‫فروشگاه چندین بخش دارد‪ :‬یک‪ :‬بخش نانفروشی که در آن شما میتوانید نان‬
‫خانگی و نان ماشینی بخرید‪ .‬دو‪ :‬بخش گوشت که در آن گوشت گوسفند‪ ،‬گوشت‬
‫گاو‪ ،‬گوشت مرغ همچنین کالباس و سوسیس را میتوان خرید‪ .‬سه‪ :‬در بخش‬
‫شیر خواربار زیر را میتوان خرید‪ :‬پنیر‪ ،‬سرشیر‪ ،‬شیر خام‪ ،‬شیر خشک‪ ،‬کره و‬
‫ماست‪ .‬چهار‪ :‬بخش روغن که در آن روغن کنجد‪ ،‬روغن بادام‪ ،‬روغن زیتون و‬
‫روغن آفتابگردان میفروشند‪ .‬پنج‪ :‬بخش ماهی که در آن ماهی کنسرو‪ ،‬ماهی‬
‫تازه‪ ،‬ماهی شور‪ ،‬ماهی خشک و خاویار میتوان دید‪ .‬شش‪ :‬بخش خوراک‬
‫نیمساخته که در آن کتلت‪ ،‬لولهکباب‪ ،‬گوشت کوبیده‪ ،‬مرغ سرخ شده میفروشند‪.‬‬
‫‪116‬‬



‫هفت‪ :‬در بخش شیرینیفروشی‪ ،‬آرد‪ ،‬مربا‪ ،‬قند‪ ،‬شک و کیک میفروشند‪ .‬هشت‪:‬‬
‫در بخش میوه‪ ،‬آناناس‪ ،‬آلبالو‪ ،‬آلوسیاه‪ ،‬انار‪ ،‬انگور‪ ،‬انجیر‪ ،‬پرتقال‪ ،‬گلابی‪،‬‬
‫گیلاس‪ ،‬خرما‪ ،‬سیب‪ ،‬موز و هلو را میتوان خرید‪ .‬نه‪ :‬بخش آجیلفروشی‪ ،‬که در‬
‫آن آجیل زیر را میتوان خرید‪ :‬پسته‪ ،‬تخم هندوانه‪ ،‬تخم خربزه‪ ،‬گردو‪ ،‬فندق و‬
‫بادام‪ .‬ده‪ :‬بخش نوشابه که در آن آب بیگاز و گازدار‪ ،‬دوغ‪ ،‬آبمیوه و آبجو‬
‫بیالکل میفروشند‪.‬‬
‫نوش جان!‬

‫‪38‬‬
‫شام‬
‫پسر‪:‬‬

‫مادر جان‪ ،‬من گرسنه هستم‪ ،‬شام کی آماده میشود؟‬

‫مادر‪:‬‬

‫بزودی‪ .‬به خواهرت بگو سفره را پهن کند‪.‬‬

‫دختر‪:‬‬

‫امشب شام ما چیست؟‬

‫مادر‪:‬‬

‫برنج و خورشت فسنجان‪.‬‬

‫پسر‪:‬‬

‫خورشت فسنجان از چه درست میشود؟‬

‫مادر‪:‬‬

‫گوشت مرغ‪ ،‬گردوی کوبیده‪ ،‬رب انار‪.‬‬

‫دختر‪:‬‬

‫من خورشت اسفناج را بیشتر دوست دارم‪ .‬اسفناج آهن دارد‪.‬‬

‫پسر‪:‬‬

‫و من شیرین پلو را بیشتر دوست دارم‪ .‬زیرا در آن بادام‪ ،‬پسته و‬
‫شکر هست‪.‬‬

‫‪117‬‬



‫پدر‪:‬‬

‫پسرم‪ ،‬نان و نمک روی سفره بگذار‪.‬‬

‫مادربزرگ‪ :‬ترشی یادت نرود‪.‬‬
‫پدر‪:‬‬

‫بچهها‪ ،‬پیش از خواب باید دندانهای خود را بشویید‪.‬‬

‫پسر‪:‬‬

‫من همیشه پیش از خواب یک دانه سیب میخورم‪.‬‬

‫پدر‪:‬‬

‫و پیش از خوردن باید دستهای خود را بشویید‪.‬‬

‫‪39‬‬
‫در فروشگاه پوشاک‬
‫امروزه فروشگاههای پوشاک را در هر شهری میتوان دید‪ .‬هر فروشگاه‬
‫چندین بخش دارد‪:‬‬
‫یک‪ :‬بخش پوشاک مردانه که در آن کت و شلوار مردانه‪ ،‬جوراب مردانه‪،‬‬
‫زیرپوش‪ ،‬کلاه‪ ،‬پیراهن (آستین بلند و آستین کوتاه)‪ ،‬کمربند‪ ،‬دستمال جیبی و چتر‬
‫مردانه میفروشند‪.‬‬
‫دو‪ :‬بخش پوشاک زنانه که در آن کت و شلوار زنانه‪ ،‬دامن‪ ،‬کلاه‪ ،‬رو‬
‫سری‪ ،‬شال گردن‪ ،‬دستکش و چتر زنانه میفروشند‪.‬‬
‫سه‪ :‬بخش خردسالان که در آن همه نیازهای کودکان ‪ 10 -2‬ساله را‬
‫میتوان خرید‪.‬‬
‫گاهی در کنار پوشاک بخش آرایش نیز میتوان دید‪ .‬مانند تیغ و خمیر ریش‬
‫تراشی برای مردان و سرمهدان‪ ،‬رنگ ناخن‪ ،‬رنگ مو و رژ لب برای زنان‪.‬‬

‫‪118‬‬



‫‪40‬‬
‫شلوار‬
‫خریدار‪:‬‬

‫من میخواهم یک شلوار زنانه بخرم‪.‬‬

‫فروشنده‪ :‬بله‪ .‬اندازه کمر شما چند است؟‬
‫خریدار‪:‬‬

‫چهل و چهار‪.‬‬

‫فروشنده‪ :‬پارچهای یا چرمی؟‬
‫خریدار‪:‬‬

‫پارچهای‪.‬‬

‫فروشنده‪ :‬نخی‪ ،‬پشمی‪ ،‬ابریشمی؟‬
‫خریدار‪:‬‬

‫‪( % 50‬پنجاه در صد) نخ‪ % 50 ،‬ابریشم‪.‬‬

‫فروشنده‪ :‬کدام رنگ؟‬
‫خریدار‪:‬‬

‫آبی رنگ‪.‬‬

‫فروشنده‪ :‬رنگ آبی نمانده‪ .‬سبز و سیاه مانده‪.‬‬
‫خریدار‪:‬‬

‫این شلوار برای من کمی تنگ است‪ ،‬گشادتر هست؟‬

‫فروشنده‪ :‬گشادتر هست‪ .‬اندازه چهل و شش‪.‬‬

‫‪41‬‬
‫کفش‬
‫‪119‬‬



‫خریدار‪:‬‬

‫خواهش میکنم این کفش را به من نشان بدهید‪.‬‬

‫فروشنده‪ :‬شماره پای شما چند است؟‬
‫خریدار‪:‬‬

‫چهل و دو‪.‬‬

‫فروشنده‪ :‬کدام رنگ‪ :‬سیاه‪ ،‬قهوهای‪ ،‬زرد؟‬
‫خریدار‪:‬‬

‫سیاه‪.‬‬

‫فروشنده‪ :‬بفرمایید بنشینید‪.‬‬
‫خریدار‪:‬‬

‫آیا این کفش دستدوز است؟‬

‫فروشنده‪ :‬صد در صد دستدوز است‪.‬‬
‫خریدار‪:‬‬

‫کفش‪ ،‬نرم و سبک است‪ .‬امیدوارم نرخش نیز نرم و سبک باشد!‬

‫فروشنده‪ :‬هر چه نرمتر و سبکتر‪ ،‬نرخش سختتر و سنگینتر است!‬

‫‪42‬‬
‫خوراک و آگهی‬
‫پسر‪:‬‬

‫مادر جان‪ ،‬شما ‪ 10‬تومان دارید به من بدهید؟‬

‫مادر‪:‬‬

‫دارم ولی به تو نمیدهم!‬

‫پسر‪:‬‬

‫چرا؟ مگر تو مرا دوست نداری؟‬

‫مادر‪:‬‬

‫خیلی دوست دارم و برای همین به تو پول نمیدهم! زیرا تو به جای‬
‫خوردن خوراک باارزش خانگی‪ ،‬خوراک بیارزش مانند چیپس و‬

‫‪120‬‬



‫پفک میخری میخوری‪.‬‬
‫پسر‪:‬‬

‫اگر بیارزش است‪ ،‬چرا روزانه صد بار از تلویزیون آگهی میکنند؟‬

‫مادر‪:‬‬

‫اگر کسی از تلویزیون آگهی کند که تو زهر بخور و بمیر! تو‬
‫میخوری؟‬

‫پسر‪:‬‬

‫البته که نه‪.‬‬

‫مادر‪:‬‬

‫نیاکان ما گفتند‪ :‬نوش و نیش با هم است‪.‬‬

‫پسر‪:‬‬

‫ولی خوراک آنها خوشمزهتر از خوراک خانگی است‪.‬‬

‫مادر‪:‬‬

‫این برای فریب دادن مردم است‪ .‬مگر هر خوراک خوشمزه برای تن‬
‫و روان سودمند است؟‬

‫پسر‪:‬‬

‫پس تلویزیون ما را فریب میدهد؟‬

‫مادر‪:‬‬

‫آری پسرم‪ .‬تلویزیون صندوق جادو است‪ .‬در هر آگهی و پیام‬
‫بازرگانی میگویند‪ :‬بینندگان گرامی‪ ،‬بخرید‪ ،‬بیشتر ببرید‪ ،‬مژده‬
‫بگیرید!‬

‫پسر‪:‬‬

‫پس این آگهیها بیشتر کودکان را فریب میدهند؟‬

‫مادر‪:‬‬

‫همه را فریب میدهند‪ ،‬خردسالان و بزرگسالان را‪.‬‬

‫پسر‪:‬‬

‫در تلویزیون نشان میدهند که هر کس پفک بخورد وارد سرزمین‬
‫آرزوها میشود!‬

‫مادر‪:‬‬

‫تو تا کنون هزار بسته پفک خوردی‪ ،‬نه تنها به آرزویت نرسیدی‬
‫بلکه لاغرتر شدی و دندانهایت نیز زرد شدند!‬

‫پسر‪:‬‬

‫‪121‬‬

‫این هم مژده من است!!‬



‫‪43‬‬
‫در یک آشپزخانه‬
‫امروزه در یک آشپزخانه همه نیازهای پختوپز از (آ) تا (ی) را میتوان‬
‫دید‪ .‬در یک گوشه‪ ،‬روی میز‪ ،‬دستگاههای برقی مانند آسیاب‪ ،‬آبمیوهگیری‪،‬‬
‫چرخ گوشت و کتری برقی جای دارد‪ .‬در گوشه دیگر‪ ،‬یک سماور که یک قوری‬
‫روی آن و یک سینی کنار آن است‪.‬‬
‫روی سینی‪ :‬چای خشک‪ ،‬قنددان و چندین استکان شیشهای جای دارد‪ .‬یک‬
‫اجاق گازی که روی آن یک ماهیتابه و یک دیگ و بالای آن یک دودکش است‪.‬‬
‫در کنار اجاق یک بسته کبریت و یک فندک میتوان دید‪.‬‬
‫در چهار سوی دیوار آشپزخانه‪ ،‬چهار تاقچه آویزاناند‪ .‬در یک ردیف‪:‬‬
‫دارچین‪ ،‬فلفل سرخ و سیاه‪ ،‬نمک؛ در ردیف دوم‪ :‬برنج‪ ،‬ماش‪ ،‬رشته‪ ،‬لوبیا‪،‬‬
‫نخود؛ در ردیف سوم رب گوجهفرنگی‪ ،‬آب لیمو‪ ،‬روغن‪ ،‬سرکه؛ و در ردیف‬
‫چهارم یک دسته قاشق و چاقو و چنگال‪ ،‬یک دسته بشقاب کوچک و بزرگ و‬
‫یک دسته کاسه جای دارند‪.‬‬

‫تندرستی ما‬
‫‪44‬‬
‫‪122‬‬



‫درد‪ ،‬دارو ‪ ،‬درمان‬
‫اگر برای هر پرسشی پاسخی هست‪ ،‬پس برای هر دردی دارویی هست‪.‬‬
‫نخستین و دشوارترین گام شناختن خود درد است‪ .‬هرچه بیشتر و ژرفتر با ریشه‬
‫درد آشنا شویم و درد را بشناسیم‪ ،‬زودتر و بهتر میتوانیم دارو و درمان آن را‬
‫بیابیم‪.‬‬
‫راههای درمان گوناگون هستند‪ :‬از راه خوردن‪ ،‬نوشیدن‪ ،‬مالیدن‪ ،‬شنیدن‪،‬‬
‫دیدن‪....‬‬
‫سینا پزشک نامدار ایران‪ ،‬گاهی بیماران روانی خود را با نواختن آهنگ‬
‫درمان میکرد‪ .‬امروزه اگر چه دانش پزشکی به پیش میرود ولی روشها و‬
‫پندهای پزشکان گذشته و باستان هنوز در میان مردم کاربرد روزانه دارند‪ .‬برای‬
‫نمونه داروی گوش درد آب پیاز است‪ ،‬داروی گلودرد آب لیمو ونمک است‪،‬‬
‫داروی چشمدرد چای سرد است‪ ،‬داروی فشار خون پایین نمک است و دیگر و‬
‫دیگر‪....‬‬

‫‪45‬‬
‫دندان‬
‫بیمار‪:‬‬

‫روز شما خوش‪ ،‬دکتر‪ ،‬دندان من درد میکند‪.‬‬

‫دندانپزشک‪ :‬بفرمایید روی صندلی بنشینید؛ دهانتان را باز کنید‪ .‬شما روزی‬
‫‪123‬‬



‫چند بار دندانهای خودتان را میشویید؟‬
‫بیمار‪:‬‬

‫روزی یک بار‪ ،‬پیش از خواب‪.‬‬

‫دندانپزشک‪ :‬شما ردیف بالا را خوب میشویید ولی ردیف پایین را بد‪.‬‬
‫بیمار‪:‬‬

‫من هر روز شیرینی میخورم‪ ،‬شاید درد من از این باشد؟‬

‫دندانپزشک‪ :‬باید همیشه پس از خوردن شیرینی دندانهایتان را بشویید و میان‬
‫آنها را با نخ دندان پاک کنید‪.‬‬
‫بیمار‪:‬‬

‫تنبلی شاگرد بدبختی و بیماری است!‬

‫دندانپزشک‪ :‬به فرچه و خمیر دندان شما نیز بستگی دارد‪.‬‬
‫بیمار‪:‬‬

‫بهترین روش نگهداری دهان و دندان چیست؟‬

‫دندانپزشک‪ :‬یک‪ :‬آب خیلی گرم و خیلی سرد ننوشید‪ .‬دو‪ :‬روزی دو بار‬
‫دندانهایتان را بشویید‪ .‬سه‪ :‬خوردن پیاز و نوشیدن شیر را‬
‫فراموش نکنید‪.‬‬

‫‪46‬‬
‫روان و درمان‬
‫بیمار‪:‬‬

‫روز شما خوش دکتر؛ من فشارروانی دارم و شبها بد میخوابم‪.‬‬

‫روانپزشک‪ :‬شما از چه چیزی نگران هستید‪ :‬کارتان‪ ،‬همسرتان‪ ،‬آیندهتان؟‬
‫بیمار‪:‬‬

‫نگرانی من ریشه گرفتاری من است‪.‬‬

‫روانپزشک‪ :‬شما به زندگی خوشبین یا بدبین هستید؟‬

‫‪124‬‬



‫بیمار‪:‬‬

‫من خوشبین هستم و همیشه برای آینده بهتر امیدوارم‪.‬‬

‫روانپزشک‪ :‬آیا هنگام گرفتاری با نزدیکان و دوستان خودتان در این باره‬
‫گفتوگو میکنید؟‬
‫بیمار‪:‬‬

‫نه‪ .‬در تنهایی مینشینم‪.‬‬

‫روانپزشک‪ :‬رفتار شما درست نیست‪ .‬شما نباید ریشه نگرانی را در درون‬
‫خودتان نگهدارید‪.‬‬
‫بیمار‪:‬‬

‫اگر به دوستانم بگویم‪ ،‬آنها گمان میکنند که من آدم ناتوان و‬
‫نادانی هستم‪.‬‬

‫روانپزشک‪ :‬همه ما ناتوانیم‪ ،‬ما که خدا نیستیم! همه ما به کمک همدیگر نیاز‬
‫داریم‪.‬‬
‫بیمار‪:‬‬

‫لاغر نیز شدم و خوراک من خیلی کم است‪.‬‬

‫روانپزشک‪ :‬البته‪ .‬هنگامی که شما شاد هستید خوب کار میکنید‪ ،‬خوب‬
‫میخورید و خوب و آرام میخوابید‪.‬‬
‫بیمار‪:‬‬

‫چه کنم تا این نگرانی و فشارروانی را از خودم دور کنم؟‬

‫روانپزشک‪ :‬یک‪ :‬با دوستان خودتان گفتوگو کنید‪ .‬اگر گرفتاری خودتان را به‬
‫آنها بگویید مانند این است که بار سنگینتان را میان آنها پخش‬
‫کردید‪ .‬دو‪ :‬پشت میز بنشینید و در باره ریشه نگرانی و گرفتاری‬
‫خودتان بنویسید و نقشه بکشید‪ .‬این کار به شما کمک میکند و‬
‫در درونتان شادی میآفریند‪.‬‬

‫‪47‬‬
‫‪125‬‬



‫در بستر‬
‫مادر‪:‬‬

‫پسرم‪ ،‬بیدار شو‪ ،‬دیر است‪ ،‬به کلاس خودت نمیرسی‪.‬‬

‫پسر‪:‬‬

‫مادر جان‪ ،‬نمیتوانم بلند شوم‪ ،‬انگار سرما خوردهام‪.‬‬

‫مادر‪:‬‬

‫زمستان است و تو همیشه با یک پیراهن بیرون میروی‪.‬‬

‫پسر‪:‬‬

‫دمای بدنم را با دماسنج اندازه بگیر‪.‬‬

‫مادر‪:‬‬

‫آری‪ .‬تب هم داری‪ ،‬دمای بدنت ‪ 38‬درجه است‪.‬‬

‫پسر‪:‬‬

‫همه تنم درد میکند‪.‬‬

‫مادر‪:‬‬

‫گلو درد داری؟‬

‫پسر‪:‬‬

‫نه‪ ،‬ولی سرفه میکنم و کمی لرز دارم‪.‬‬

‫مادر‪:‬‬

‫تو باید در بستر خودت دراز بکشی و امروز هیچ جا نروی‪.‬‬

‫پسر‪:‬‬

‫داروی سرفه داریم؟‬

‫مادر‪:‬‬

‫داریم‪ ،‬ولی بهتر است شیر گرم بنوشی‪.‬‬

‫پسر‪:‬‬

‫خواهش میکنم چند تا دستمال بهداشتی برایم بیآور‪.‬‬

‫مادر‪:‬‬

‫امروز من هم خانهدار هم پرستار هستم‪.‬‬

‫‪48‬‬
‫میوه بهترین دارو‬
‫نه تنها تندرستی بلکه رفتار ما به خوراک روزانه ما نیز بستگی دارد‪ .‬برای‬
‫نمونه خوردن بیش از اندازه گوشت‪ ،‬ما را غمگین و گاهی خشمگین میسازد‪.‬‬
‫‪126‬‬



‫در برابر آن‪ ،‬خوردن میوه است که ما را شادتر و مهربانتر میسازد‪ .‬میوه‬
‫بهترین دارو برای درمان بسیاری از دردها و بیماریها است‪ ،‬از موی سر تا‬
‫ناخن پا‪ .‬این پدیده را نه تنها در میان آدمیان بلکه در میان جانوران نیز میتوان‬
‫دید‪ .‬رفتار جا نوران گوشت خوار با رفتار جانوران میوه خوار یکسان نیست‪.‬‬
‫میوه سرچشمه همه ویتامینها است‪ .‬در هنگام بیماری پیش از رفتن به‬
‫داروخانه و خریدن داروهای شیمی‪ -‬درمانی بهتر است راه خود را کج کنید و به‬
‫سوی بازار میوه بروید زیرا داروی دردهای ما آنجا است‪.‬‬

‫فرهنگ ایران‬

‫‪49‬‬
‫هفت سین‬
‫نخستین جشن فرهنگی و باستانی مردم ایرانزمین با فرارسیدن سال نو‬
‫آغاز میشود‪ .‬هنگامی که زمستان به پایان میرسد و درختان‪ ،‬گیاهان و جانوران‬
‫از خواب زمستانی سه ماهه بیدار میشوند‪ .‬هنگامی که پرندگان به سرزمین‬
‫مادری خود باز میگردند‪ .‬هنگامی که زمین به مادر خود‪ ،‬خورشید نزدیکتر‬
‫میشود‪.‬هنگامی که ماهیان از شادی روی آب میپرند‪ .‬ایرانیان جشن میگیرند‪.‬‬
‫‪127‬‬



‫جشن زادروز دوباره زمین و آغاز بهار‪ .‬زمین سفید رنگ کم کم سبز میشود‪.‬‬
‫رنگ سبز زمین و رنگ آبی آسمان در درون ما شادی میآفریند‪.‬‬
‫در این روز سفره هفت سین را در همه جا میتوان دید‪ .‬مردم رختهای نو‬
‫خود را میپوشند و در کنار سفره مینشینند و جشن میگیرند‪ .‬روی سفره هفت‬
‫سین نمادهای فرهنگی ایرانیان را میتوان دید‪ .‬هفت میوه‪ ،‬گل یا سبزی که با‬
‫سین آغاز میشوند جای دارند و هر کدام ریشه فرهنگی دارد‪.‬‬
‫سبزی‪ ،‬نماد تازگی است‪ .‬سنبل‪ ،‬نماد زیبایی اندام است‪ .‬سیر‪ ،‬نماد تندرستی‬
‫است‪ ،‬سمنو‪ ،‬نماد روزی و سپند‪ ،‬سپر بیماری است‪ .‬همچنین قرآن نشانه باوری‬
‫و خداشناسی‪ ،‬آینه‪ ،‬نشانه هماهنگی‪ ،‬چراغ‪ ،‬نماد نور و گرما‪ ،‬آب‪ ،‬نماد زندگی و‬
‫ماهی‪ ،‬نماد پاکی و شادی است‪.‬‬
‫سفره هفت سین تا روز سیزدهم ماه فروردین پهن خواهد بود‪.‬‬
‫هر روزتان نوروز باد!‬

‫‪50‬‬
‫فرهنگ بیگانه‬
‫فرهنگ مردم یک کشور یا یک سرزمین‪ ،‬زبان‪ ،‬آیین‪ ،‬دانش و چهره آنان‬
‫است‪ .‬هر کشوری اگر بخواهد پایدار بماند باید نه تنها از مرزهای خود بلکه از‬
‫فرهنگ خود نیز پاسداری کند‪ .‬اگر چه پاسداری از فرهنگ بسی سختتر است‪.‬‬
‫‪128‬‬



‫هر اندازه فرهنگ ما نیرومندتر است و هر اندازه ما به زبان وفرهنگ خود‬
‫باور داریم‪ ،‬فرهنگ بیگانه در برابر ما ناتوانتر خواهد بود‪.‬‬
‫در ایران فرهنگستان زبان فارسی کار پاسداری و نگهداری زبان باستانی‬
‫این کشور را بر دوش خود دارد‪ .‬اگر چه نویسندگان و روزنامهنگاران نیز در این‬
‫کار نقش بازی میکنند‪ .‬کاربرد واژگان بیگانه در زبان مادری مانند زهری است‬
‫که فرهنگ ما را کم کم بیمار و سرانجام نابود میکند‪.‬‬

‫‪51‬‬
‫فردوسی و فرهنگ‬
‫فردوسی بزرگترین سراینده زبان پارسی در سال ‪ 937‬میلادی در روستای‬
‫پاژ که یکی از روستاهای شهر باستانی توس است‪ ،‬زاده شد‪ .‬پدر او باغبان بود‪.‬‬
‫فردوسی نیز در جوانی کار پدر خود را دنبال کرد و کشاورز شد‪ .‬او در جوانی‪،‬‬
‫زبان‪ ،‬تاریخ و سخنوری آموخت‪ .‬او میهن پرست بود و برای همین شاهنامه را‬
‫سرود‪.‬‬
‫فردوسی از چهل سالگی سرودن شاهنامه را آغاز کرد و سی سال پی در‬
‫پی رنج کشید تا آن را به پایان برساند‪.‬‬
‫امروزه و پس از گذشت بیش از هزار سال‪ ،‬جایگاه شاهنامه چنان ارزشمند‬
‫است که میتوان آن را فرهنگ زبان پارسی و فرهنگ مردم ایرانزمین نامید‪.‬‬

‫‪129‬‬



‫آرامگاه فردوسی در شهر توس یکی از جاهای دیدنی استان خراسان است و‬
.‫سالیانه گروههای بسیاری از مردم از درون و بیرون کشور به دیدار او میروند‬


