Біяграфічная даведка
Баравікова Раіса Андрэеўна
 |
Баравікова Раіса Андрэеўна нарадзілася ў 1947 годзе ў вёсцы Пешкі Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці. Пасля заканчэння Бярозаўскай сярэдняй школы працавала ў Быхаўскай райгазеце “Маяк Прыдняпроўя”. Скончыла Маскоўскі літаратурны інстытут. |
Працавала рэдактарам кінастудыі “Беларусьфільм”, карэспандэнтам газеты “Літаратура і мастацтва”, літкансультантам газеты “Чырвоная змена” рэдагавала часопісы “Алеся”, “Маладосць”. У друку выступае з 1960 г. Аўтар зборнікаў паэзіі “Рамонкавы бераг” (1974), “Слухаю сэрца” (1978), “Такое кароткае лета” (1981), “Адгукнуся голасам жалейкі” (1984), “Каханне” (1987), “Пад небам першага спаткання” (1990), “Люстэрка для самотнай” (1992) і інш. Напісала аповесць “Кватарантка” (1980). Выйшлі кнігі казак і апавяданняў для дзяцей “Галенчыны “Я”, альбо Планета Цікаўных Хлопчыкаў” (1990), “Дзве аповесці пра міжпланетнага пажарніка і казка пра жабяня Квыш-Квыш” (1996), цыкл фантастычных гісторый “З казак старога астранаўта” і інш., з’яўляецца аўтарам драматычнай паэмы “Барбара Радзівіл” (1992), п’ес “Цётка Малання з Асаўца” (1984); “Пятля часу” (1996). Перакладае з рускай, украінскай і польскай моў. Лаўрэат Літаратурнай прэміі СП БССР імя. А.Куляшова за кнігу лірыкі “Каханне”, Дзяржаўнай прэміі Беларусі за зборнік паэзіі “Люстэрка для самотнай”. У 1965 годзе сям’я паэтэсы пераехала на радзіму бацькі, у вёску Цяхцін. |
|
 |
|
 |
|
Да вашай увагі некалькі вершаў Раісы Баравіковай. |
|
| *** Нават таленту не збярог, а ўсё выхваляўся нечым… Як след развітацца не змог, бы знік у Сярэднявеччы. Спакой старажытных цаглін. Лісце ля іх, што піястры, і ён там малюе махрыстыя астры, што быць мне букетам калісьці маглі. *** Калісьці мучыўся, сачыў… У чаратах трымцела лодка. Сінелі доўга касачы дымкамі мая на ўзбалотках. Хваліўся лепшаю з удач, а дараваць драбніц не ўмееш, дык для чаго тады касач пяшчотна ўдалечы сінее? *** Не быў ты ва Фларэнцыі няблізкай, не вандраваў па тым шыкоўным месцы, чаго ж мяне раўняеш з адаліскай на старажытнай фларэнтыйскай фрэсцы. Стагоддзі тояць розныя абліччы, па іх блукаюць жабракі і франты, і ты ўва мне не бачыш Беатрычэ толькі таму, што сам, на жаль, Не Дантэ. *** Падобна, за акном падрос вішняк ад тостаў за Еўропу і за Азію, мы п’ём віно, здаецца нам- мальвазію, і хочацца мне танчыць кракавяк. Касцёл Мар’яцкі неба адамкне, на ўзвышшы Вавель высветліцца ў бліках. Бывай! – не ты, а “Яма Міхаліка”, ідзі на ўсход і знойдзеш там мяне. *** Жалейка, скрыпка і бубнач, ад гукаў млосных звяла астра. У каляндарыку пазнач: Дзень пасля Спаса. Старэ Място. Яшчэ нічога не шкада і нас не помніць брук памыты, а ты руку сваю падаў, бы разам век увесь пражыты. *** Цябе шукаць між сытых скнар, Што ў пустазеллі клумбу цыній. Адзін махляр, другі ліхвяр, а трэцці проста злосны цынік. Пастаў іх у адзіны рад і незайздросны ўбачыш шэраг, які мундзір, такі й парад- бязглузды, ваяўнічы, шэры! *** О, як жа мы ўмелі пры добрай нагодзе (бы кадр рамантычны ў любоўным кіно) на ноч пераблытваць часы і і стагоддзі, у дзверы – няможна, ішоў праз акно… І стрэлкі гадзіны лічылі няўзнак, і дэтэктыў недачытаны падаў, і муж за сцяною думаў - скразняк! – хвілінны парыў лістапада. *** Вы так спакусна падмігнулі, што досыць – аніякіх спраў! Гулівы месяц свае гулі ў аблоках лёгкіх распачаў. Ужо займаецца дзянніца. У крэсле змяты сарафан. І як жа мне салодка сніцца галавакружны ваш падман. *** Руку падасць абы-абы… Я ж адзначаю падсвядома: яму так хочацца пабыць, на мове свецкай, сябрам дома. Няцяжка зразумець яго – нядаўняга ўлюбёнца Ліры, што не ўсвядоміць аднаго: мяняюцца не людзі, а куміры. *** У думцы ранняга змяркання збягае сцежка крута ўніз… Ты ўзвёў спатканні да кахання, а гэта проста мой капрыз. З крыштальным туфлікам не ходзяць, дзе заглынула ўсё дрыгва, дзе замест мроіва- куродым, гадзючнік з жабчыным “ква-ква”. *** Каб не ўкруціцца ў нейкі зман, і ад сурокаў, і ад звягаў далёкіх інкаў талісман купіла для сябе ў Чыкага. Цвіце ў ярах трава-дурман, світанне ўспуджваюць вароны. Самотна як! І талісман той ад нічога не бароніць. *** Калішні танец падэграс. Мы для яго як манекены. Не тое ўбранне, не той час, і, зразумела, нашы сцены. На падаконніку – альянс. Ёсць у пакоі нехта лішні. Гучаў так доўга падэграс. што й ты міжволі стаў… калішнім! *** Так радасна, лёгка ніколі не падала грыўка на лоб, мы нейкія дзіўныя ролі ігралі паўлета ўзахлёб. З наіўнасці ўскружанай нашай смяяліся ўночы гудкі. Растаўлены крэслы… і шашаль… І бляклай афішкі шматкі. *** Пад адхонам фіялкі цвілі і глыбелі стрыжыныя норы, мы не згледзелі нават, калі на цягнік пераскочылі скоры. І, знікалі за ўзмахам рукі тыя лёгкасць і пал дыхання, пакідаючы нам радкі аповесцямі пра каханне. *** Тут водар укропнай грады і шпак малады на штыхеце, і флёксы цвітуць, як тады, а след твой згубіўся у тым леце… Не помню ні слоў, ні сказаў з той – на ўсю ноч – сустрэчы, але больш аніводнага разу не клялася ў нечым вечным. *** Гэты пакойчык анёл нам распіша фарбамі нейкага яснага дня… Ты чуеш, якая нябесная ціша, якая,нязнаная людству, плыве цішыня. І мы забываем пра тлум і знямогу ў палоне дасюль невядомага нам пачуцця, нібы дзень высока расказваем Богу урыўкі з яшчэ недапісанай кнігі Быцця. *** Не крычы, не буркай, ты не леў, рукі пакладу табе на плечы, будзе заўтра справа наша блеф, а цяпер, як кажуць, шчэ не вечар. З маладосцю ўжо не сваякі, толькі водсвет ловіш мой дзявочы, ды шукае на падушцы ўночы мой румянец жар тваёй шчакі. *** Не ведаю, чый ты каханак, і чуць не хачу пра гэта, бо ўжо здагадаўся ранак, што я цябе выкрала з лета. Вось толькі сам чамусьці ніяк здагадацца не хочаш, чаму перасмяглі вусны і шчасліва смяюцца вочы. *** Жаданне хуценька ляжа ў рэестры, дзе хлеб і да хлеба і мноства выгод, вясёлыя песні, і тосты, і фэсты закручаны ў нейкі дурны карагод. Над вуллямі пчолы заўзята раяцца. Расквечана поле, бо лета якраз. І гэткія ж сны маляўнічыя сняцца, а лепшыя кветкі цвітуць не для нас. *** Важкіх апраўдванняў рой, званкі тэлефонныя ўпотай… Я ўсё разумею, толькі не строй. Хоць зараз з сябе ідыёта. Пчолы гудуць кішма, радыя летняму раю… Я і сама не тваё імя ў снах сваіх паўтараю. *** У жмінды не возьмеш і змылка, а ў шчодрага – дзіркі ва ўсім. Пагодзімся, выйшла памылка, у часе не нашым стаім. Ды кліча нас вулкі развілка у вечнае лета без зім… І помняцца мне тыя пахкія флёксы на вуліцы Фоксаль, на вуліцы Фоксаль. *** Пяшчоты не шкадуеш на падпітку. Язмін цвіце. Дурман і слоў, і паху. І яр п’янкі, казыча былка лытку. Якое свята нам наладзіў Бахус! А раніцай бы вывеў нас з турмы. Затушаваў паўсюль вясёлы колер. Нібы яму вядома ўжо, што мы сюды не завітаем больш ніколі. *** Наўкол даволі пекнаты, патроху сцішваю жаданні. Трапечуць свечкі ўсе ў чаканні, і вось нарэшце радасць – ты! А вось сцякае на абрус, і пацяжэлі раптам плечы. Мне даспадобы, што ты хлус: Так… лазня… У калядны вечар. *** Не ведаю я, кім ты спапялёны, якая крыўда выпекла да дна. Жанчыны бы нямірныя плямёны, калі між іх не знойдзена адна. І я таксама, ведаю, не тая, што зможа свет перавярнуць наноў, ды не было ў мяне такога мая… Даруй. Пакуль. Вяртаюся дамоў. *** Аздобваем натхнёна сцены, страсаючы гадоў дурман. О, мы героі дзіўнай сцэны. уся дэкарацыя – падман. Але яе не разбураю, бо толькі дробязь розніць нас: я ўсё трагедыю іграю, а ты – забаўны нейкі фарс. *** З травы падміргваюць анюткі, штось блытана даводзіш мне. Ах, Божа мой, лісток танюткі, бы шлеечка ад камбінэ. Так, засяроджвацца не варта, ці ж мала для размовы тэм, а шлеечка – лісток упарта заве ў анюткавы эдэм. *** На выхадзе пагаварылі крышку… Прыбраны стол. Адбалявалі. Годзе. Стаяць, бы й не краналі іх, кілішкі, на шчасце не разбіўся з іх ніводзін. Хітрынкамі згасае свята ў зрэнках, паціху саступае месца жалю, але як зяе ўся мая сукенка, ёй дастаткова, што была на балю. |
|
Дзяніс Марціновіч: “Дзіцячая фантастыка існуе? Адказам на гэта пытанне стала кніга Раісы Баравіковай “Казачныя аповесці пра міжпланетнага Пажарніка і іншых мамурыкаў”. Што гэта за персанаж? Імя гэтаму герою дадзена па месцы жыхарства: планеты Мамурыі, дзе заўсёды жывуць мамуры. А міжпланетным Пажарнікам яго клічуць за асноўны занятак: калі падчас зоркапада на Зямлю ляцяць зрокі, мамурык ловіць іх сачком, каб “нідзе, ні на адной планеце, куды можа ўпасці непаслухмяная зорка, ні ўзнікла пажару”. Маргарыта Гаравая: “Раіса Баравікова – асоба, якая не патрабуе прадстаўлення. Таленавітая паэтка, аўтар шэрагу паэтычных зборнікаў, творца цудоўных кніг для дзяцей, зборнікаў апавяданняў, драматычных твораў; грамадскі дзеяч (з 1991 года узначальвае таварыства дружбы і культурных сувязей “Беларусь - Расія”)”. |
|